فصل اول : معني و مفهوم تربيت 1-هر موجودي را كمالي است وكمال بعضي موجودات درفطرت با وجود مقارن افتاده است و كمال بر خي از وجود متا خر ............ و هر چه كمال او از وجود متاخر بود . هرآينه او را حركتي است از نقصان به كمال . اين جملات از كيست؟ 1) امام محمد غزالي 2) خواجه نصير الدين طوسي 3) خواجه نظام الملك 4) سعـــــدي 2- نام كدام دانشمند بيشتر با تعليم و تر بيت طبيعي همراه است؟ 1) ژان لاك 2) ژان اموس كمينوس 3) ژان ژاك روسو 4) ژان فردريك هربارت 3- مباني تعليم و تربيت را به طور كلي ميتوان به دو قسمت .......و....... تقسيم كرد. 1) جتماعي و رواني 2) ديني و فرهنگي 3) سياسي و اعتقادي 4) علمي و فلسفي 4-تعليم و تربيت منفي با كدام صاحب نظر قرين است؟ 1) كمينوس 2) لاك 3) هربارت 4) روسو 5- امكاناتي كه تصوير كلي آن در خلقت هر مخلوقي با لقوه موجود است ولي فعليت يافتن آن و تحقق تمام يا قسمتي از ان منوط به حصول فرصت مناسب است اشاره دارد به : 1) تربيت 2) استعداد 3) هوش 4) هيجان 6 - فردي كه در تربيتش كمبودهايي وجود دارد با اقدام به تربيت فرزندانش فقط اشتباهات خود را تكرار مي كند . سخن از كيست؟ 1) كانت 2) فروبل 3) پستالوزي 4) دكارت 7- مراقبت محبت اميز و توجهي كه والدين نسبت به فرزندان خود دارند اشاره دارد به : 1)تربيت 2) پرستاري 3) تاديب 4) تعليم 8-چون در فطرت كمال آدمي از وجودش متاخر افتاده است . نوزاد آدمي بالقوه انسان است نه بالفعل . ديدگاه : 1) خواجه نصير الدين طوسي 2) امام محمد غزالي 3) ابن خلدون 4) ابن مسكويه 9- سر عظمت آدمي را بايد در ناتواني اوليه اش جستجو كرد . ديدگاه : 1) هربارت 2) روسو 3) افلاطون 4) فرويد 10- در مردم سه قوت مركب است . بهيمي – سبعي – ملكي . ديدگاه : 1) ابن سينا 2) ابن خلدون 3) امام محمد غزالي 4) خواجه نصير الدين طوسي 11- تعليم و تربيت فعل و انفعالي است ميان دو قطب سيال كه مسبوق به اصلي و متوجه به هدفي و مستلزم طرح و نقشه اي باشد. ديدگاه : 1) فارابي 2) كانت 3) هوشيار 4) فروبل 12- آدمي در فطرت مرتبه وسطي يافته است و در بين مرتبه اعلي و ادني قرار دارد . ديدگاه : 1) امام محمد غزالي 2) ) ابن سينا 3) فارابي 4) خواجه نصير الدين طوسي 13- براي واژه ي نياز كداميك از توضيحات زير صحيح تر است ؟ 1)ارضاي خواسته ها ي فرد و برقراري حالت آرامش 2) تفاوت بين آنچه كه هست و آن چه كه بايد باشد 3) هر آنچه كه به عنوان معلم فكر مي كنيم دانش آموز ممكن است لازم داشته باشد 4) تنش هايي كه در نتيجه تعادل اورگانيسم به وجود مي آيد . 14- بار آوردن با كداميك از موارد زير همراه است ؟ 1) فرمان دادن 2) تحميل كردن 3) پديد آوردن 4) هرسه مورد 15- كداميك از موارد زير از منابع تعيين هدفهاي آموزش و پرورش مي باشد ؟ 1) شوراي عالي انقلاب فرهنگي و كميته فرهنگي مجلس شوراي اسلامي 2) فلسفه آموزش و پرورش . روانشناسي پرورشي 3) نيازهاي دانش آموزان . جامعه و نظريات متخصصان مواد درسي 4) نظريات علماي اخلاق و روانشناسان و فلاسفه 16- موضوع تربيت از ديدگاه خواجه نصير الدين طوسي كدام است ؟ 1) نفس ناطقه كه از امور مادي نمي باشد 2) موجودي كه كمال وي در خلقت قرين وجودش باشد 3) وجودي كه حركت از نقصان به كمال نداشته باشد 4) مجموعه حيات آدمي است كه با اعتدال قواي درون نيكو گردد. 17- كدام عبارت بيان دقيق تري از پداگوژي pedagogy مي باشد ؟ 1) تكنيك هاي عملي يا فهرست دستور العمل هاي مبتني بر علوم انساني 2) مجموعه دستور العمل هاي آموزشي و تربيتي كه لازمه ي كار معلم و فراگير است 3) هنر مربيان دلسوزي است كه موجب رشد و كمال اخلاقي آدمي مي گردد. 4) نظريه علمي كه موضوع آن تفكر در باره نظام ها و شيوه هاي تربيتي است 18- كداميك از موارد زير جزو مكملات است؟ 1) شير مادر 2) غذاي كودك 3) تربيت 4) زايش سلول ها 19- تعليم و تربيت سعي در سازمان دادن معدات و در عمل به معني .......... است. 1) تعليم 2) تاثير گذاشتن 3) پرستاري 4) تاديب 20- آدمي از لحاظ اخلاقي نه خوب است و نه بد عبارت از كيست ؟ 1) دكارت 2) روسو 3) جالينوس 4) كانت فصل دوم : مباني آموزش و پرورش 1- ملاحضات اخلاقي و فلسفي مربوط به طبيعت آدمي و هدف ها و غايات تربيت افراد اشاره دارد به: 1) مباني علمي 2) مباني فرهنگي 3) مباني فلسفي 4) مباني اجتماعي 2- نخستين دانشي كه آموزش و پرورش با آن پيوندآشكار دارد: 1) فلسفه 2) روانشناسي 3) علوم تربيتي 4) زيست شناسي 3-انساني كه تربيت در صدد است در ما تحقق بخشد آدمي يي بدان صورت كه طبيعت پرداخته نيست بلكه انسان به صورتي است كه جامعه مي پسندد. ديدگاه: 1) افلاطون 2) دوركيم 3) اسپنسر 4) ابن خلدون 4- مساله اساسي در تربيت كدام است. 1)تناقض بين طبيعت و انسان 2)اهداف تربيتي 3)بازگشت به خويشتن 4) وجدان معنوي 5- كداميك از موارد زير در صدد نيل به هدفهاي ساختگي است . 1) رام كردن 2) دست آموز كردن 3) اهلي كردن 4) موارد 1و2 6- هدف اهلي كردن موجودات چيست ؟ 1) بهره كشيدن 2) سود بردن 3) تفريح و سرگرمي 4) موارد 1و2 7) مقصد عمل تربيتي كدام است . 1) وحدت وجودي انسان 2) اهلي كردن 3) مبارزه عليه خود بيني 4) عدالت و ايثار 8- كداميك از موارد زير به تربيت نزديك تر است . 1) رام كردن 2) دست آموز كردن 3) اهلي كردن 4) هيچكدام 9- نوعي از تربيت كه فقط هدفهاي تربيتي را كه در طبيعت موجود ثبت و مقدر است مي پذيرد تربيت: 1) سياسي 2) اجتماعي 3) اخلاقي 4) طبيعي 1- سائق صيانت نفس در كداميك از موارد زير ظاهر مي گردد؟ 1. بازي 2. تقليد 3. ورزش 4. گرسنگي 2- سائق فعاليت و اشتغال در كداميك از موارد زير ظاهر مي گردد؟ 1. ذخيره كردن آذوقه 2. كارهاي دستي 3. محبت به ديگران 4. تشنگي 3- نام كدام دانشمند با انديشه انكار تمدن و جامعه همراه است ؟ 1. روسو 2. پياژه 3. پستالوزي 4. فروبل 4- تظاهر ارتباط حيات سائقي و اراده از ديدگاه هوشيار اشاره دارد به : 1. درك ارزش 2. رغبت 3. كشش 4. هدف 5- كداميك از موارد زير نتيجه ي درك ارزش است . 1. تجربه فرد 2. سائق 3. فهم ارزش 4. رغبت 6- درك ارزش نتيجه ي چيست؟ 1. تجربه فرد 2. رشد فرد 3. فهم ارزش 4. كمال فرد 7- تمايلي كه موجود زنده در نشان دادن عكس العمل معيني در مقابل محيط خود بدون دخالت تجربه از خويشتن ظاهر مي سازد. اشاره دارد به : 1. سائق اولي 2. سائق ثانوي 3. محرك ثانوي 4. رغبت 8- به آن دسته از محرك هايي كه از راه تجربه و تربيت كسب مي شود چه مي گويند ؟ 1. سائق اولي 2. سائق ثانوي 3. محرك ثانوي 4. رغبت 9- نقطه اي كه فرد فعاليت و حركت خود را از آن شروع مي كند اشاره دارد به مفهوم : 1. سائق 2. انگيزه 3. رغبت 4. محرك 10- تمايلي شخصي كه جنبه عاطفي دارد رغبت ناميده مي شود . ديدگاه : 1. پستالوزي 2. اشتاينر 3. هوشيار 4. جان ديويي 11- اصل فعاليت و اصل كمال از كدام مرحله مراتب حيات انسان استخراج شده است . مرحله : 1. حيات سائقي 2. اراده مسبوق به كشش 3. اراده مسبوق به خرد 4. هيچكدام 12- نخستين مرحله از مراتب حيات انسان از ديدگاه دكتر هوشيار كدام است ؟ 1. اراده مسبوق به خرد 2. اراده مسبوق به كشش 3. اراده مسبوق به رغبت 4. حيات سائقي 13- دكتر هوشيار مراتب حيات آدمي را به چه مراحلي تقسيم كرده است ؟ 1. دو مرحله 2. سه مرحله 3. چهار مرحله 4. يك مرحله 14- در كدام مرحله از مراتب حيات آدمي كودك وارد هفت سال دوم مي شود؟ 1. حيات سائقي 2. اراده مسبوق به خرد 3. اراده مسبوق به كشش 4. اراده مسبوق به رغبت 15- ارزشهايي كه سعادت شخصي را تامين مي كنند يا در رفع نيازهاي گروهي موثر هستند اشاره دارد به تعريف مفهوم : 1. ارزشهاي مشروط 2. ارزشهاي مطلق 3. ارزشهاي ابزاري 4. ارزشهاي اساسي 16-ارزشهايي كه آدمي براي رسيدن به انها حاضر است حيات خود را در معرض خطر قرار دهد اشاره دارد به تعريف مفهوم : 1. ارزشهاي مشروط 2. ارزشهاي مطلق 3. ارزشهاي ابزاري 4. ارزشهاي اساسي 17- اموري مانند خوراك . پوشاك . امنيت و .... مربوط به كداميك از ارزشهاي زير است ؟ 1. ارزشهاي مطلق 2. ارزشهاي ابزاري 3. ارزشهاي اساسي 4. ارزشهاي مشروط 18- دوركيم انسان تربيت شده را داراي دو وجود مي داند : 1. شخصي و اجتماعي 2. اخلاقي و اجتماعي 3. عاطفي و اجتماعي 4. رواني و اجتماعي 19- كار تعليم و تربيت ايجاد وجود اجتماعي در شخص است . ديدگاه : 1. اسپنسر 2. روسو 3. ارسطو 4. دوركيم 20- كودك از دو راه با فرهنگ جامعه آشنا مي شود و راه زندگي جامعه را فرا مي گيرد. 1. مشاهده اعمال بزرگترها و هم سن خود و از راه نحوه پرورش كودك 2. از راه امور ذاتي براي فرد انسان 3. مشاهده اعمال بزرگترها 4. از طريق تفكر و عقايد والدين 21- كداميك از موارد زير حد فاصل اصل و قانون است . 1. امور عيني 2. تعميم نداشتن اصل 3. عيني و خارجي 4. هيچكدام 22- آنچه در هر حال بايد از معلم و نظام تربيتي انتظار داشت اين است كه : 1.چه اصلي را در چه موقعيتي به كار برد 2. هيچگاه بي حساب هر اصلي را در هر وضعي به كار نبرد 3. اطلاع جامعي در باره فرهنگ عصر خود و در باره روانشناسي كودك داشته باشد 4. هر سه مورد 23- حالتي كه غرايز در آن به فعاليت در مي آيند ؟ 1- انجام كار 2. كشش 3. اعمال ارادي 4. اراده 24- منشاء اعمال كششي در فرد چيست؟ 1. فعاليت 2. قدرت 3. زندگي براي تغذيه 4. قسمت هاي ناآگاه نفس 25- اصول تعليم و تربيت دكتر هوشيار متاثر از اصول كدام دانشمند است .؟ 1. ادوارد كلاپارد 2. ژرژ كرشن اشتاينر 3. ژان هانري پستالوزي 4. ژان هربارت 26- مطلوب اصل حريت كدام است ؟ 1. كودك جزء آزادگان شود 2. خود كار بار آوردن كودك 3. پيروي از مصالح عمومي 4. مقدم داشتن تمايلات فردي و ارضاي انها 27- هر فردي حق دارد براي برنامه زندگي خويش اقدام كند و طرحي با توجه به اميال و جهت سير طبيعي نيازهاي خويش تهيه نمايد . اين جنبه از حيات انسان منشاء چه اصلي است؟ 1. اجتماع 2. فعاليت 3. كمال 4. تفرد 28- مصدر اعمالي كه منجر به پرورش كيفيات اجتماعي در كودك مي شود اشاره دارد به اصل : 1. اجتماع 2. تفرد 3. فعاليت 4. كمال 29- تاسيس كارگاههاي نجاري و آهنگري با توجه به كداميك از اصول زير است ؟ 1. فعاليت 2. كمال 3. حريت 4. سنديت 30- مطلوب اصل سنديت كدام است ؟ 1. خودكاري فرد 2. همه نظر و ميل خود را تابع خير و صلاح جمع قرار دهند . 3. پرورش استعداد ها به وسيله مقررات دبستاني و دبيرستاني 4.رغبت شخصي افراد مورد توجه قرار گيرد 17/ 3 1385

جواد  هستم از سایت شما بازدید کردم  با تشکر

پيشنهاده پژوهشي

بسمه تعالي

عنوان پژوهش : بررسي ميزان اثر بخشي چهارمين جشنواره تابستاني بوستان در بوستان

 

سوابق شغلي :

 

سوابق تحصيلات دانشگاهي :

 

سابقه فعاليت هاي پژوهشي :

-          راهنمايي پايان نامه هاي تحصيلي دانشجويان كارشناسي ابتدايي دانشگاه آزاد اسلامي تربت حيدريه

-          راهنمايي پايان نامه هاي دانشجويان دوره كارشناسي مديريت و برنامه ريزي آموزشي پيام نور تربت حيدريه

-          راهنمايي پايان نامه هاي دانشجويان رشته امور تربيتي و اموزش ابتدايي مراكز  اموزش عالي فرهنگيان مشهد

-          تدريس درس روشهاي تحقيق

-           اجراي بررسي هاي مسايل و مشكلات آموزش و پرورش در سطح مدارس

مشخصات همكاران :

 كار فرما : سازمان فرهنگي تفريحي شهرداري مشهد

 

عنوان پژوهش :

    بررسي ميزان اثر بخشي  چهارمين جشنواره تابستاني بوستان در بوستان

بيان مساله :

تلاش براي اثر بخشي  effectivenss وجه اشتراك اصلي همه برنامه هاي اجرايي است . بررسي اثر بخشي چهارمين جشنوارهتابستاني بوستان در بوستان كه توسط سازمان فرهنگي تفريحي شهرداري مشهد اجرا مي گردد يكي از  اين تلاش هاست

هر برنامه اجرايي با فشارهاي گوناگون, عوامل متعددومحدود كننده و هدفهاي متناقضي روبروست

 

اهداف پژوهش :

در بررسي ميزان اثر بخشي چهارمين جشنواره تابستاني بوستان در بوستان اهداف زير دنبال مي شود

 

   1- بررسي و مطالعه ميزان اثر بخشي اجراي طرح بوستان در بوستان

   2-بررسي ميزان استفاده از فضاو امكانات فرهنگي بوستان هاي انتخاب شده براي اجراي طرح

  3-بررسي ميزان ارتقاي سطح فرهنگ شهروندي با  تاكيد بر فرهنگ مطالعه و كتابخواني

  4-بررسي ميزان موفقيت برنامه در برآورده كردن نياز شهرونداني كه اين برنامه براي انان اجرا مي گردد.

  5-بررسي  اثرات جانبي مثبت ومنفي و يا اثرات پيش بيني نشده طرح اجرا شده

  6-تعيين ارزش برنامه و فراهم سازي اطلاعات لازم براي تصميم گيري در مورد جنبه هاي مختلف  برنامه

 7-ارائه ي نتايج مطالعه براي پاسخگويي در مورد اثرات گوناگون برنامه

 

سئوالات ( فرضيه هاي )  پژوهش :

براي بررسي ميزان اثر بخشي چهارمين جشنواره تابستاني بوستان در بوستان  پرسشهاي زير مطرح گرديده و براي هركدام از آنان تعدادي شاخص اثر بخشي تعيين و مورد قضاوت قرار مي گيرد.

1-     آيا اهداف از پيش تعيين شده در طرح بوستان در يوستان به مرحله عمل در آمده اند ؟

2-     آيا الگوي فرهنگي لازم در اجراي طرح بوستان در بوستان به عنوان راههاي مورد قبول عمل . حفظ شده اند ؟

3-     آيا يكپارچگي دروني برنامه ها در اجراي طرح بوستان در بوستان حفظ شده است ؟

4-     آيا اجراي طرح بوستان در بوستان با محيط بيروني خود انطباق يافته است ؟

 

 

تعاريف متغير ها :

پرسش اول :

به منظور ميزان دستيابي به اهداف طرح شاخص هاي زير مورد بررسي قرار مي گيرد .

-          بهره وري

-          برنامه ريزي و هدفگذاري

-          رشد

-          مهارت هاي رهبري و مديريت

-          باز آموزي و توسعه

-          تاكيد بر  موفقيت

-          كيفيت برنامه

تعاريف عملياتي هريك از متغير هاي فوق در بخش دوم گزارش ذكر شده است .

پرسش دوم :

براي بررسي الكوهاي فرهنگي طرح ياد شده شاخص هاي زير مورد بررسي قرار مي گيرد.

-          روحيه

-          انسجام

-          همسازي هدف

-          درون سازي اهداف

-          توانايي نگهداري ساختارها

تعاريف عملياتي هريك از متغيرهاي فوق در بخش دوم گزارش ذكر شده است .

پرسش سوم :

براي بررسي و قضاوت در باره يكپارچگي دروني شاخص هاي زير مورد ارزشيابي قرار مي گيرد .

-          كارايي

-          غيبت گرايي

-          رضايت شغلي مجريان طرح

-          رضايت افرادي كه از مزاياي طرح استفاده مي كنند

-          انتقال و جابجايي

-          مديريت اطلاعات

تعاريف عملياتي هر يك از متغير هاي فوق در بخش دوم گزارش بيان گرديده است .

پرسش چهارم :

در بررسي انطباق با محيط بيروني و تاثيرات ان در اجراي طرح ياد شده شاخص هاي زير مورد بررسي قرار مي گيرد .

-          به كار گيري عوامل محيطي

-          انعطاف و انطباق

-          ارزيابي توسط واحدهاي پيراموني

تعاريف عملياتي عريك از شاخص هاي فوق در بخش دوم گزارش بيان شده است .

روش تحقيق :

روش تحقيق در اين بررسي موردي و زمينه أي است . اين روش به طور عميق كنش و واكنش هاي ميان عوامل بوجود آورنده تغيير يا رشد و گسترش را در مورد يا زمينه أي ويژه ببرسي مي كند .

جامعه آماري و حجم نمونه :

جامعه آماري اين بررسي كليه شركت كنندگان و استفاده كنندگان از اين طرح و گروهي از كارشناسان و برنامه ريزان و نيز گروهي از شهروندان و زائرين و ساير گروههاي اجتماعي در سطح شهر مشهد مي باشد.

حجم نمونه اماري 250 نفر از شهروندان وزائران و30نفر از كارشناسان است .

روش نمونه گيري :

روش نمونه گيري اين بررسي .نمونه گيري تصادفي ناحيه اي يا خوشه اي است . چون ليستي از اعضاي جامعه مادر در اختيار نيست و به لحاظ توزيع جغرافيايي اعضا به گونه اي پراكنده هستند كه از اين روش استفاده گرديده است .

ابزار اندازه گيري :

مصاحبه .كه بر اساس مطالعات و نتايج موجود تدوين و اجرا مي گردد.

پرسشنامه , كه يكي از ابزارهاي اساسي در اين بررسي است و در دو مرحله تهيه و اجرا مي شود .مرحله اول بر پايه اطلاعات به دست آمده از مصاحبه و در مرحله دوم پرسشنامه مقدماتي از لحاظ محتواوبيان جملات و شكل سئوالات ورفع نقايص تدوين وبه اجرا گذاشته مي شود .

روش آماري :

در اين بررسي از روشهاي تجزيه و تحليل آماري با استفاده از درصد , فراواني . محاسبه خي دو و ضريب همبستگي و روش تحليل عوامل چند متغيري استفاده مي شود .

مراحل اجرا :

 

 

 

 

 

هزينه پرسنلي :

 

هزينه مواد و وسايل مورد نياز :

 

 

 

هزينه مسافرت :

 

 

 

 

 

 

 

 

ارزشيابي درون داد

ارزشيابي فراگرد

 

عنوان پژوهش :

تعيين سطح دشواري و قدرت تفكيك سئوالات هماهنگ كشوري درس زبان فارسي 1 رشته علوم تجربي و هنر

 دانش آموزان و داوطلبان آزاد دوره ي پيش دانشگاهي در نيم سال اول سال تحصيلي 85-84

بيان مساله :

اجراي آزمونهاي پيشرفت تحصيلي بخش جدايي ناپذير حرفه معلمي است .چنانچه هر يك از معلمان بخواهند آزموني تهيه كنند و آن را در مورد گروهي از دانش آموزان به اجرا در آورند ضروري است به تحليل سوالات و بررسي اشكالات آنها بپردازند و در صورت وجود اشكال به رفع آنها اقدام  نمايند..

اهميت مساله : 

براي استاندارد كردن يك آزمون لازم است سطح دشواري و قدرت تفكيك هر يك از سوالات محاسبه و سوالهاي ضعيف حذف شوند . سوالهاي متوسط مورد تجديد نظر قرار گيرند و سپس شكل نهايي سوالهاي آزمون فراهم گردد .

اهداف مطالعه  :

1-  شناخت وضعيت عملكرد افراد پاسخ دهنده در هر سوال به منظور پي بردن به مشكلات سوالهاي آزمون و مشكلات تدريس زبان فارسي

2-    انتخاب سوالهاي مناسب و تجديد نظر سوالهاي متوسط براي استفاده مجدد

محدوديت ها ي مطالعه :

1- از ميان پاسخنامه هاي آزمون زبان فارسي فقط يك كلاس انتخاب گرديده است .

2- از ميان مراكز پيش دانشگاهي دختران فقط يك مركز انتخاب گرديده است .

3- از ميان دروس مرتبط با ادبيات فارسي فقط درس زبان فارسي 1 انتخاب گرديده است .

تعريف اصطلاحات مهم :

1- سطح دشواري: نسبت يا درصد دانش آموزاني كه به سوال پاسخ صحيح داده اند .

2- قدرت تفكيك : ميزان قدرت سوال در تفكيك دانش آموزان داراي نمره بالا در آزمون از دانش آموزان داراي نمره پايين در آزمون

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه :

تهيه و اجراي آزمونهاي پيشرفت تحصيلي با نامهاي مختلف . امتحانات آمادگي ميان ترم ، امتحانات مستمر ، امتحانات نهايي و پايان ترم از سالهاي نخست آموزش  رسمي. گرفته تا پايان تحصيلات دانشگاهي ، از فعاليتهاي مهم آموزشي و پرورشي معلمان به حساب مي آيد . اين فعاليت بخش جدايي ناپذير حرفه معلمي است . همچنان كه اثر بخشي كار معلمان را با توجه به ميزان تسلط آنان بر روشها و فنون آموزشي مورد قضاوت قرار مي دهند آگاهي از روشها و فنون اندازه گيري و ارزشيابي بازده يادگيري دانش آموزان و نيز توانايي كاربرد اين روشها و فنون از ويژگي هاي معلمين موفق است .

پس از آنكه معلم براي درس خود آزموني تهيه كرد و آن را در مورد گروهي از دانش آموزان به اجرا در آورد . اگر خواست كه از آن آزمون يا تعدادي از سوالات آن آزمون بار ديگر استفاده كند . بهتر است به تحليل سوالات و بررسي اشكالات آنها بپردازد و در صورت وجود اشكال به رفع آنها اقدام كند .

تحليل پاسخهاي دانش آموزان به هرسوال ،اطلاعات تشخيصي لازم را براي بررسي كيفيت يادگيري دانش آموزان و مشكلات آموزشي در اختيار معلم قرار مي دهد و او را در رفع مشكلات يادگيري و آموزشي كمك مي رساند . آنچه در پيش روست تعيين سطح دشواري و قدرت تفكيك سوالات هماهنگ كشوري درس زبان فارسي ويژه دوره ي پيش دانشگاهي رشته ي علوم تجربي و هنر در نيم  سال اول تحصيلي 84-85 مي باشدكه اميد است مورد استفاده دبيران محترم قرار گيرد .

 

 

 

 

اهميت اندازه گيري و ارزشيابي پيشرفت تحصيلي :  

هر چند كه ارزشيابي پيشرفت تحصيلي يادگيرندگان آخرين فعاليت آموزشي معلم به نظر مي رسد و با آنكه بر طبق  روشهاي سنتي آموزش و پرورش ، اندازه گيري و ارزشيابي بازده هاي يادگيري دانش آموزان . فعاليتي جدا از آموزش معلم به حساب آمده است . استفاده از آموزنها و ساير ابزارها و فنون ارزشيابي پيشرفت  تحصيلي يكي از مهمترين فعاليتها  ي آموزشي معلمان است .

بر طبق نظريه هاي جديد آموزشي ، معلم نه تنها در پايان دوره ي آموزشي بلكه در سراسر جريان آموزش بايد ميزان يادگيري دانش آموزان خود را ارزشيابي كند . اين كار به معلم كمك خواهد كرد تا هم از چگونگي توفيق و شكست يادگيرندگان در يادگيري و هم از نقاط قوت و ضعف فعاليتهاي آموزشي خود آگاهي حاصل نمايد .

اندازه گيري زير بناي اكثر فعاليتهاي ارزشيابي را تشكيل مي دهد . اندازه گيري از قواعدي  تشكيل مي يابد كه براي نسبت دادن اعداد به اشيا يا افراد به كار مي رود ، به گونه اي كه صفاتي از آن اشيا ( يا افراد ) را به صورت كميت يكسان نشان دهد . [1]

ارزشيابي پيشرفت تحصيلي عبارت است از فرايندي منظم براي تعيين و تشخيص ميزان پيشرقت يادگيرندگان در رسيدن به هدفهاي آموزشي ( گران لاند ، 1917 ) [2]     

انسان براي فهم بهتر اشياء و پديده هاي پيرامون خود با استفاده از ابزارهايي كه در اختيار دارد آنها را اندازه مي گيرد . مثلاً يك پزشك فشار خون بيمار را اندازه مي گيرد تا وضعيت جسماني وي را بهتر درك كند . يك معلم پيش دانسته هاي دانش آموز ان كلاس را در آغاز سال تحصيلي اندازه گيري مي كند تا نقطه شروع درس و برنامه درس را با معلومات قبلي دانش آموز هماهنگ سازد . معلم با استفاده از نتايج حاصل از اندازه گيري تصميم  مي گيرد  كه آموزش را با مطالب درس جديد شروع كند ، اگر تمام دانش آموزان از عملكرد نسبتاً خوبي برخوردار باشند مطالب تدريس شده را مجدداً تدريس كند اگر عملكرد تمام دانش آموزان ضعيف باشد از روشهاي جبراني استفاده كند و مشكلات درس افراد ضعيف را جبران كند ، اگر عملكرد تعداد كمي از دانش آموزان رضايت بخش نباشد براي استاندارد كردن يك دانش آموز لازم است سطح دشواري و قدرت تميز هر يك از سوالها محاسبه و سوالهاي ضعيف حذف شوند . سوالهاي متوسط مورد تجديد نظر قرار گيرند و سپس شكل نهايي سوالهاي آزمون فراهم گردد.

تحليل سوالها :

براي بررسي موثر بودن عملكرد هر سوال ، الگوهاي پاسخگويي به سوال توسط پاسخ دهندگان مطالعه مي شود . بررسي الگوي پاسخ هاي داده شده به هر سوال زماني امكان پذير است كه يك بار اين سوالها مورد آزمايش قرار گيرد و پاسخهاي داده شده به هر سوال در اختيار باشد . اين بررسي با دو هدف صورت مي گيرد .:

1- شناخت و ضعيت عملكرد افراد پاسخ دهند ه در هر سوال به منظور پي بردن يه مشكلات سوالهاي آزمون و مشكلات آموزش

2- انتخاب سوالهاي مناسب و تجديد نظر در سوالهاي متوسط براي استفاده ي مجدد .

تحليل نتايج هر سوال اين امكان را فراهم مي آورد تا سوال يا سوالهايي كه به پايين آمدن نمره افراد ي كه در كل آزمون نمره بالا گرفته اند و يا به بالا رفتن نمره  افرادي كه در كل آزمون نمره پايين گرفته اند ،  مشخص گردد . از طريق تحليل سوالهاي آزمون مي توان يك تفسير بهتر و دقيق تر از نتايج آزمون فراهم آورد .

 

 

 

سطح دشواري و قدرت تفكيك :

سطح دشواري هر سوال عبارت است از نسبت يا درصد دانش آموزاني كه به سوال پاسخ صحيح داده اند . براي سهولت در امر محاسبه سطح دشواري سوالها اگر تعداد افراد پاسخ دهنده زياد باشد ، با توجه به نمره كسب شده در كل آزمون ، افراد از بالا به پايين رديف مي شوند . سپس 27 درصد كساني كه بالاترين نمره و 27 درصد كساني كه پايين ترين نمره را در آزمون كسب كرده اند به ترتيب به عنوان گروه  قوي ، گروه ضعيف انتخاب مي شوند . در نتيجه 46 درصد اوراق وسط توزيع نمره ها كنار گذاشته مي شود. در چنين حالتي سطح دشواري هر سوال لز نوع آزمون تشريحي و انشايي به شرح زير است :

مجموع نمره هاي گروه قوي بعلاوه مجموع نمره هاي گروه ضعيف تقسيم  بر تعداد دو گروه ضرب در بارم سوال

شاخص دشواري ، يك شاخص وارونه است ، هرچه مقدار اين شاخص كوچكتر باشد ( به صفر نزديك تر باشد ) سوال مشكل تر و هر چه مقدار آن بزرگتر باشد ( به 100 نزديكتر باشد ) سوال آسان تر است .

يكي از معمول ترين دسته بندي ضرايب حاصله براي تفسير ضريب دشواري به شرح زير است .

قدرت تفكيك سوال عبارت است از ميزان قدرت سوال در تفكيك دانش آموزان داراي نمره بالا در آزمون از دانش آموزان داراي نمره پايين در آزمون .  قدرت تفكيك سوال با استفاده از روش هم بستگي دو رشته اي نقطه اي محاسبه مي شود و دامنه آن بين 1- و 1+ مي باشد . ضريب همبستگي مثبت نشان مي دهد كه سوال همان چيزي را اندازه مي گيرد كه آزمون اندازه مي گيرد . هرچه شدت همبستگي به 1+ نزديكتر باشد يكساني عملكرد سوال و آزمون نيز بيشتر مي شود . به علت وقت گير بودن محاسبه ضريب همبستگي بين نمره تك تك سوالهاي آزمون با نمره در كل آزمون قدرت تفكيك سوال از طريق وضعيت پاسخ هاي دو گروه قوي و ضعيف در آزمون محاسبه مي شود . محاسبه قدرت تفكيك سوال تشريحي يا انشايي به شرح زير است :

مجموع نمره هاي گروه قوي منهاي مجموع نمره هاي گروه ضعيف تقسيم بر نصف تعداد گروه ضرب در بارم سوال

اندازه قدرت تفكيك يا ضريب تشخيص بين ( 1-0 ) است

بين سطح دشواري و قدرت تفكيك يك سوال رابطه وجود دارد . انتخاب يا حذف يك سوال بايد با توجه به اين سه شاخص صورت گيرد .

1 – اگر شاخص دشواري حدود صفر باشد ، سوال فاقد قدرت تفكيك خواهد بود . در چنين حالتي يا مطلب در كلاس تدريس نشده است يا متن سوال مبهم و نارسا بوده است ، بايستي متن سوال و الگوي پاسخ داده شده بررسي شود .

2- اگر شاخص قدرت تفكيك منفي باشد ، سوال فاقد ارزش است و بايد حذف شود .

3- اگر شاخص قدرت تفكيك مثبت و پايين باشد ، به سطح دشواري سوال توجه مي شود . سوالهاي خيلي ساده يا خيلي مشكل قدرت تفكيك ضعيف دارند . اگر سطح دشواري سوال مطلوب باشد به الگوي پاسخها و متن سوال توجه مي شود .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روش تحقيق :    

روش تحقيقتعيين سطح دشواري و قدرت تفكيك سئوالات هماهنگ كشوري درس زبان فارسي 1 توصيفي است كه گاهي به عنوان تحقيق غير تجربي ناميده مي شود . در اين پژوهش براي وقوع رويدادها شرايطي به وجود نمي آيد .

روشهاي جمع آوري اطلاعات :

برگزاي آزمون هماهنگ كشوري در تاريخ 12/10 / 84 ساعت 10.30 به مدت 90 دقيقه

محاسبه آماري و شيوه نمونه گيري : 

از ميان مراكز پيش دانشگاهي ناحيه 2 مشهد مركز پيش دانشگاهي هفده شهريور انتخاب گرديد و از ميان كلاسهاي تجربي يك كلاس مورد بررسي قرار گرفت .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خلاصه و نتيجه گيري :

اجراي آزمونهاي پيشرفت تحصيلي بخش جدايي ناپذير حرفه معلي است . چنانچه هر يك از معلمان بخواهند آزموني تهيه كنند و آن را در مورد گروهي از دانش آموزان به اجرا در آورند ضروري است به تحليل سوالات و بررسي اشكالات آنها بپردازند و در صورت وجود اشكال به رفع آنها اقدام نمايند .

تعيين سطح دشواري و قدرت تفكيك سوالات هماهنگ كشوري درس زبان فارسي رشته علوم تجربي و هنر ويژه دانش آموزان و داوطلبان آزاد دوره پيش دانشگاهي در نيم سال اول سال تحصيلي84-85 مورد بررسي قرار گرفته است .

در مجموع از سي پرسش طراحي شده در زمينه ضريب دشواري نتايج زير بدست آمده است.

در زمينه  قدرت تفكيك نتايج زير بدست آمد :

 

 

 

پيشنهادات مبتني بر يافته هاي تحقيق :

با توجه به اينكه سوالات درس زبان فارسي 1 هماهنگ كشوري بوده و در استان براي همه دانش پژوهان پيش دانشگاهي طراحي گرديد ه است به نظر مي رسد مدل     درصد سوالات آسان و      درصد سوالات متوسط و       درصد سوالات سخت در طراحي سوال مناسب باشد .

با توجه به قدرت تفكيك به نظر مي رسد نيازي به طرح سوالات با قدرت تفكيك خيلي خوب و خوب نباشد بدين جهت كه در ارزشيابي پيشرفت تحصيلي مزبور نيازي به تفكيك دانش آموزان داراي نمره بالا در آزمون از دانش آموزان داراي نمره پايين در آزمون نباشد . به هر حال      درصد از سوالات داراي قدرت تفكيك ضعيف است .

پيشنهادات پژوهشگر :

پيشنهاد مي شود به منظور ارزشيابي پيشرفت تحصيلي در درس زبان فارسي 1 طرح سولات آسان از     درصد به        درصد كاهش يابد . و نيز طرح سولات متوسط از      درصد به       درصد افزايش يابد .

توصيه  براي پژوهشهاي بعدي :

با توجه به محدوديت پژوهش و اينكه ارائه نتايج فقط به سطح مركز پيش دانشگاهي 17 شهريورتعميم  داده مي شود پيشنهاد مي شود اين پژوهش در سطح شهر مشهد انجام گيرد . همچنين پيشنها د مي شود سوالات سخت مورد بررسي و تحقيق قرار گيرد تا دلايل لازم براي اينكه اين سوالات پاسخ داده نشده است روشن گردد .

 

 

 

 

فهرست منابع :

1- كيامنش ، عليرضا ، روشهاي ارزشيابي آموزشي ، انتشارات دانشگاه پيام نور ، 1374

2-لوول . شوئر . اندازه گيري و ارزشيابي در آموزش و پرورش ، ترجمه حمزه گنجي ، انتشارات بعثت ، 1377

3- سيف ، علي اكبر ، اندازه گيري و ارزشيابي پيشرفت تحصيلي ، انتشارات آگاه ، 1371

4- موسوي ، فرشته ، چهار گام اساسي در ارزشيابي پيشرفت تحصيلي ، سنجش و ارزشيابي تحصيلي ، انتشارات عابد ، 1384

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعيين سطح دشواري و قدرت تفكيك

 سئوالات هماهنگ كشوري درس زبان فارسي 1

رشته علوم تجربي و هنر

دانش آموزان و داوطلبان آزاد دوره ي پيش دانشگاهي

در نيم سال اول سال تحصيلي 84-85

 

پژوهشگر:

نجمه اسدپور زاوه اي ( كارشناسي ارشد ادبيات فارسي )

مركز پيش دانشگاهي 17 شهريور – ناحيه دو مشهد

بهار 85